Victor Gijsbers's Site - Philosophy, literature, interactive fiction, and more.

Een denkbeeld in slechts honderdveertig tekens?
Dood van het denken, einde der cultuur!
Stal dan Prometheus nutteloos het vuur,
en stierf So

Hoofdstuk IV: Problems of Humanistic Ethics

"Man for himself" -- is dat niet gewoon een recept voor egoïsme? Erich Fromm is (goddank) geen Ayn Rand, dus egoïsme prediken is niet zijn doel. In dit hoofdstuk zal hij verschillende vragen die je aan een humanistische ethiek kan stellen beantwoorden.

1. Selfishness, self-love and self-interest

Weer een boek van Fromm gelezen, ditmaal Man for Himself dat ingaat op de vraag hoe een humanistische ethiek eruit moet zien. Veel van de thema's uit het boek komen overeen met wat je kan vinden in bijvoorbeeld The Fear of Freedom en The Art of Loving; maar herhaling kan goed zijn. Bovendien is de expliciete nadruk op humanisme een zeer goede, want het humanisme is toch waar onze redding vandaan moet komen.

Hoofdstuk I: The Problem

De Profundis is de titel die nu meestal gegeven wordt aan de zeer lange en zeer mooie brief die Oscar Wilde in 1987 schreef aan zijn voormalige vriend Bosie (Lord Alfred Douglas). Op dat moment zat Wilde in de gevangenis, waartoe hij was veroordeeld wegens vermeende homoseksuele contacten met deze Bosie; die hem vervolgens vrijwel niets meer heeft laten horen.

Hoofdstuk IV: De twee aspecten van de vrijheid voor de moderne mens

Het ware geloof is geen zekerheid omtrent leerstellingen. Het ware geloof is een vertrouwen dat je in staat stelt te twijfelen zonder onzeker te zijn.

De afgelopen week heb ik heel wat Fromm gelezen -- The Art of Loving en To Have or To Be -- maar The Fear of Freedom (De angst voor vrijheid, in de vertaling die ik ergens tweedehands heb gekocht) is de eerste die ik systematisch zal bespreken. De andere boeken volgen als het goed is nog, maar mijn bespreken loopt wat achter op het lezen, dus het kan nog even duren.

Northanger Abbey is de eerste roman van Jane Austen, al is hij door vreemde omstandigheden (een uitgever die het manuscript wel kocht maar het toen toch niet uitgaf) pas in 1817, het jaar van Austens overlijden, gepubliceerd. Het meest opvallende aan het boek is dat het grotendeels een persiflage is op de gothic novel. Ten eerste heeft de hoofdpersoon, Catherine Morland, veel te veel van deze romans gelezen, zodat ze allerlei hele gewone gebeurtenissen onmiddellijk interpreteert op de meest dramatische en lugubere wijze.

Toneelstukken moet je altijd minstens twee keer lezen. Wanneer je een toneelstuk ziet hebben de acteurs het al voor je geïnterpreteerd, en met hun manier van spelen verwijderen ze allerlei ambiguïteiten uit de tekst, of leggen ze de nadruk op subtiele betekenissen die je anders niet meteen op zou merken. Het toneelstuk lees je de eerste keer om tot een globale interpretatie te komen, en de tweede keer om met behulp van die interpretatie te begrijpen wat de karakters nu eigenlijk echt zeggen en doen. De hermeneutische cirkel, inderdaad, maar die is hier dus harder nodig dan ooit.

"The Life and Death of a Male Body". Dat is de titel die de naamloze hoofdpersoon van Everyman heeft bedacht voor zijn autobiografie, mocht hij ooit in de verleiding komen die te schrijven. En terecht -- Roths boek gaat namelijk vooral over een mannelijk lichaam, en is het meest trefzeker wanneer het daadwerkelijk gaat over dat mannelijk lichaam.